แชร์

สูตรชง Moka Pot ทั้ง Brikka และ Express พร้อมวิธีคำนวณ Brewing Ratio

อัพเดทล่าสุด: 23 ก.ย. 2026

33843 ผู้เข้าชม

สูตรชง Moka Pot พร้อมคำนวณอัตราส่วน Brikka และ Express

อยากชง Moka Pot ให้ได้ความเข้มตามที่ต้องการ ต้องใช้กาแฟกี่กรัม เติมน้ำเท่าไร และควรใช้อัตราส่วนแบบไหน? บทความนี้รวบรวมหลักการชง Moka ทั้งรุ่น Brikka และ Moka Express พร้อมสูตรคำนวณ Brewing Ratio และตัวอย่างจริง เพื่อช่วยให้กำหนดปริมาณกาแฟและน้ำได้ง่ายขึ้น

Moka Pot คืออะไร? Brikka และ Express ต่างกันอย่างไร?

Moka เป็นอุปกรณ์ชงกาแฟสไตล์อิตาลีที่ผลิตขึ้นตั้งแต่ปี ค.ศ. 1933 โดย Alfonso Bialetti ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายเพราะใช้งานง่าย พกพาสะดวก และให้กาแฟที่มีรสชาติเข้มข้น

Moka Express เป็นรุ่นคลาสสิก ส่วน Brikka ได้รับการพัฒนาให้มี Cap Valve พิเศษที่ช่วยเพิ่มแรงดันในการชง ทำให้กาแฟมี Crema ฟองละเอียดสีทองคล้ายกาแฟช็อตจากเครื่อง Espresso

หัวใจของวิธีชง Moka Pot ให้อร่อย

1. เลือกระดับบดให้เหมาะกับ Moka Pot

ใช้ระดับบดค่อนข้างละเอียด แต่ควรหยาบกว่าระดับ Espresso เล็กน้อย เมื่อลองจับผงกาแฟด้วยนิ้วมือ ลักษณะควรใกล้เคียงน้ำตาลชานอ้อยหรือผงเกลือป่น

2. ใส่ผงกาแฟให้เหมาะกับ Basket

ควรเติมผงกาแฟให้ค่อนข้างเต็ม Basket ของ Moka รุ่นนั้น ๆ การใส่กาแฟให้ได้ปริมาณใกล้เคียงกับความจุของ Basket จะช่วยให้การสกัดมีความสม่ำเสมอมากขึ้น หากไม่มีเครื่องชั่งสามารถใช้ Basket ของ Moka ตวงเมล็ดกาแฟให้เต็มปากพอดี แล้วนำเมล็ดกาแฟปริมาณนั้นไปบด วิธีนี้ช่วยให้กะปริมาณกาแฟให้เหมาะกับ Moka Pot แต่ละขนาดได้ง่ายขึ้น

3. ควบคุมแรงไฟระหว่างการชง

ช่วงเริ่มต้นใช้ไฟระดับปานกลาง โดยให้วงไฟพอดีกับฐานด้านล่างของ Moka เมื่อน้ำร้อนและเริ่มเกิดแรงดันผ่านผงกาแฟ ค่อยลดไฟลงประมาณครึ่งหนึ่ง เพื่อให้การสกัดเป็นไปอย่างนุ่มนวล หากใช้ไฟแรงเกินไป การสกัดอาจรุนแรงและทำให้กาแฟมีรสขมหรือมีกลิ่นไหม้ได้ ดูเทคนิคควบคุมการชง Moka ให้รสนุ่มและไม่ขมเกินไป

4. กำหนดปริมาณน้ำและ Brewing Ratio

ปริมาณน้ำที่ใส่ในหม้อต้มด้านล่างมีผลโดยตรงต่อความเข้มข้นของกาแฟที่ได้ โดยเฉพาะเมื่อต้องการควบคุมรสชาติให้สม่ำเสมอในแต่ละครั้ง

Moka Pot Brewing Ratio คืออะไร?

ในสูตรของบทความนี้ Brewing Ratio ใช้เพื่ออธิบายความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณผงกาแฟกับปริมาณน้ำกาแฟที่ต้องการสกัดออกมา

BR หรือ Brewing Ratio = ปริมาณผงกาแฟ : ปริมาณน้ำกาแฟที่สกัดได้

ตัวอย่างความเข้มข้นที่ใช้เป็นแนวทางในสูตรนี้

1:2 - 1:3 ให้กาแฟที่มีความเข้มข้นสูง
1:6 - 1:10 ให้กาแฟที่มีความเจือจางมากขึ้น

ตัวเลข Ratio ในส่วนนี้หมายถึงปริมาณกาแฟบดเทียบกับน้ำกาแฟที่ต้องการให้ชงออกมา ไม่ใช่ปริมาณน้ำทั้งหมดที่เติมลงในหม้อต้ม เนื่องจาก Moka Pot แต่ละรุ่นอาจมีปริมาณน้ำคงเหลือหลังการชงแตกต่างกัน การควบคุมปริมาณน้ำตั้งแต่ต้นจึงช่วยให้สามารถกำหนด Brewing Ratio และความเข้มข้นของกาแฟได้แม่นยำขึ้น

สูตรคำนวณปริมาณน้ำสำหรับ Moka Pot

จากการทดลองและเก็บข้อมูลของเรา สูตรคำนวณเบื้องต้นสำหรับ Brikka และ Express มีความแตกต่างกันเล็กน้อย

สูตรสำหรับ Brikka

H2O = C+1.5×CG

สูตรสำหรับ Moka Express

H2O = C+2×CG+60

โดย

H2O = ปริมาณน้ำที่ต้องเติมลงในหม้อต้ม
C (Coffee) = ปริมาณน้ำกาแฟที่ต้องการชงออกมา
CG (Coffee Ground) = น้ำหนักผงกาแฟที่ใช้ ซึ่งจะแตกต่างกันตามรุ่นและขนาดของ Moka Pot

ตัวอย่างคำนวณ Moka Pot Ratio

หากต้องการกาแฟที่มีความเข้มข้นประมาณ Ratio 1:3 สามารถคำนวณได้ดังนี้

1. Brikka 4 Cups ใช้กาแฟ 28 กรัม

Brikka ขนาด 4 Cups สามารถใส่ผงกาแฟเต็ม Basket ได้ประมาณ 28 กรัม ดังนั้น

CG = 28 กรัม

หากต้องการ Brewing Ratio 1:3 ปริมาณน้ำกาแฟที่ต้องการคือ

C = 28×3 = 84 กรัม

นำไปแทนค่าในสูตร Brikka

H2O = C+(1.5×CG)
= 84+(1.5×28)
= 126 กรัม หรือประมาณ 126 ml

สรุป: ใช้ผงกาแฟ 28 กรัม เติมน้ำประมาณ 126 ml สำหรับ Brikka 4 Cups ที่ต้องการ Ratio 1:3

2. Moka Express 3 Cups ใช้กาแฟ 20 กรัม

Express ขนาด 3 Cups ตามตัวอย่างนี้ใส่ผงกาแฟเต็ม Basket ได้ประมาณ 20 กรัม

CG = 20 กรัม

สำหรับ Brewing Ratio 1:3

C = 20×3 = 60 กรัม

นำไปแทนค่าในสูตร Express

H2O = C+2(CG)+60
= 60+(2×20)+60
= 160 ml

สรุป: ใช้ผงกาแฟ 20 กรัม เติมน้ำประมาณ 160 ml สำหรับ Moka Express 3 Cups ที่ต้องการ Ratio 1:3

สาเหตุที่ Brikka และ Express ใช้สูตรคำนวณต่างกัน เป็นเพราะโครงสร้างของเครื่องชงทั้งสองแบบแตกต่างกัน Brikka มีปลายท่อน้ำลงไปเกือบถึงก้นหม้อ จึงสามารถดันน้ำออกจากหม้อต้มได้มากกว่า

ในขณะที่ Express มีน้ำส่วนหนึ่งคงเหลืออยู่ในหม้อต้มหลังการชง จากข้อมูลการทดลองของสูตรนี้มีปริมาณเฉลี่ยประมาณ 60 ml จึงนำค่าดังกล่าวมารวมไว้ในการคำนวณของ Express

อย่างไรก็ตาม ขนาดและความจุของ Basket อาจแตกต่างกันตามรุ่นและผู้ผลิต หากต้องการคำนวณให้ตรงกับ Moka Pot ที่ใช้อยู่ แนะนำให้ตวงเมล็ดกาแฟให้เต็ม Basket แล้วชั่งน้ำหนักจริงก่อนนำไปแทนค่าในสูตร

Moka Pot แต่ละขนาดใช้กาแฟกี่กรัมและน้ำกี่ ml?

ปริมาณกาแฟและน้ำของ Moka Pot ไม่ควรอ้างอิงจากจำนวน Cups เพียงอย่างเดียว เพราะความจุของ Basket อาจแตกต่างกันตามรุ่นและผู้ผลิต วิธีที่แม่นยำที่สุดคือ เติมกาแฟให้เต็ม Basket ตามระดับที่ใช้งานจริง แล้วชั่งน้ำหนักก่อนคำนวณ Brewing Ratio

เลือกระดับคั่วแบบไหนสำหรับ Moka Pot?

Moka Pot สามารถใช้กับกาแฟได้หลายระดับการคั่ว ไม่จำเป็นต้องใช้เฉพาะกาแฟคั่วเข้ม ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับรสชาติที่แต่ละคนชอบ หากต้องการเลือกกาแฟให้เหมาะกับสไตล์การดื่ม สามารถเริ่มจากเลือกเมล็ดกาแฟคั่วให้เหมาะกับรสชาติที่ต้องการ ซึ่งมีทั้งโทนเข้ม หวาน นุ่ม หรือมีความซับซ้อนแตกต่างกันไป สำหรับคนที่ต้องการสัมผัสรายละเอียดของกลิ่นและรสที่ชัดขึ้น การเลือก Specialty coffee ที่มี Character แตกต่างกัน ก็เป็นอีกทางเลือกที่เหมาะ เพราะเมื่อควบคุมระดับบด ปริมาณน้ำ และไฟได้ดี Moka Pot ก็สามารถดึงเอกลักษณ์ของกาแฟออกมาได้ชัดเจน นอกจากนี้หากชอบรสชาติที่มีความสะอาด หอม และมีมิติ สามารถเลือกเมล็ดกาแฟอราบิก้าที่มีโปรไฟล์รสชาติหลากหลาย แล้วทดลองปรับ Brewing Ratio ให้เข้ากับเมล็ดแต่ละตัวได้

เทคนิคช่วยลดตะกอนในกาแฟ Moka Pot

หากไม่ชอบตะกอนขุ่นในกาแฟ สามารถใช้กระดาษกรองแผ่นกลมวางทับบนผิวหน้าของผงกาแฟก่อนประกอบหม้อต้มด้านล่างและด้านบนเข้าด้วยกัน วิธีนี้ช่วยลดตะกอนที่ลงไปในน้ำกาแฟ และอาจช่วยลดความรู้สึกฝาดขณะดื่มได้

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการชง Moka Pot

Q: Moka Pot 3 Cup ใช้กาแฟกี่กรัม?

A: สำหรับ Moka Express 3 Cups ในตัวอย่างที่ทดลองในบทความนี้ Basket สามารถใส่ผงกาแฟได้ประมาณ 20 กรัม และเมื่อใช้ Brewing Ratio 1:3 สูตรคำนวณได้ปริมาณน้ำที่เติมประมาณ 160 ml อย่างไรก็ตาม Basket ของ Moka Pot แต่ละรุ่นอาจมีความจุไม่เท่ากัน จึงแนะนำให้ชั่งน้ำหนักกาแฟที่เติมเต็ม Basket ของเครื่องที่ใช้งานจริงอีกครั้ง

Q: Moka Pot 6 Cup ใช้กาแฟกี่กรัม?

A: ปริมาณกาแฟของ Moka Pot 6 Cups แตกต่างกันได้ตามรุ่นและขนาด Basket จึงไม่ควรกำหนดจากคำว่า 6 Cups เพียงอย่างเดียว หากต้องการค่าที่แม่นยำ ให้เติมเมล็ดกาแฟใน Basket จนเต็มตามระดับที่ใช้งานจริง ชั่งน้ำหนัก แล้วใช้ค่านั้นเป็นค่า CG ในสูตรคำนวณ

Q: Brewing Ratio ของ Moka Pot ควรเท่าไร?

A: สำหรับสูตรในบทความนี้ หากต้องการกาแฟเข้มข้นสามารถเริ่มทดลองที่ 1:2 - 1:3 ส่วน Ratio ที่สูงขึ้นจะให้กาแฟที่เจือจางมากขึ้น ทั้งนี้ควรปรับตามรสชาติที่ชอบและ Moka Pot ที่ใช้งานจริง

Q: Brikka กับ Moka Express ใช้สูตรน้ำเหมือนกันไหม?

A: ไม่เหมือนกัน ในสูตรที่ทดลองของบทความนี้ Brikka ใช้สูตร H2O = C+1.5×CG ส่วน Express ใช้ H2O = C+2×CG+60 เนื่องจากโครงสร้างของหม้อต้มและปริมาณน้ำที่เหลือหลังการชงแตกต่างกัน