ภารกิจ OASIS (2) : Dream

Last updated: Jun 8, 2019  |  94 จำนวนผู้เข้าชม  |  โก๋ครบโหล Learn

ภารกิจ OASIS (2) : Dream

ภารกิจ OASIS (2) : Dream


ฤดูเก็บกาแฟเริ่มต้นขึ้นแล้ ว!

ลำพูน-จอมทอง-แม่แจ่ม คือถนนสายที่เราเลือกเดินทา งจากลำปางไปยังบ้านดูลาเปอร ์ อ.แม่ลาน้อย จ.แม่ฮ่องสอน ผม ปุ๊ก นก ป๋าและแม่ กำลังเผชิญกับหนทางที่แย่เอ ามากๆ กลางถนนเป็นร่องน้ำเก่าคดเค ี้ยว หินตะปุ่มตะป่ำ ผสมรวมกับหลุมบ่ออีกมากมาย ในฐานะมือขับ..ผมต้องใช้สมา ธิอย่างมากในการเลือกหาไลน์ วิ่งที่ปลอดภัยและนุ่มนวลที ่สุด โชคยังดีที่ตอนนี้เป็นหน้าห นาวที่ไม่มีน้ำฝนมาทำให้ถนนเปียกลื่นไ ม่อย่างนั้นเราคงลำบากมากกว ่านี้ เส้นทางที่ทั้งคดเคี้ยวขรุข ระทำให้รถวิ่งไปได้ค่อนข้าง ช้าไม่เกินเกียร์ 2 ไม่รู้ว่าอีกนานไหมกว่าจะถึ งที่หมาย?

เจ้าถิ่นบอกว่าเรามาผิดทางแ ล้ว หากมาสายจอมทอง-ฮอด-แม่สะเร ียง แล้วเข้าแม่ลาน้อย ถึงแม้ระยะทางโดยรวมแล้วจะไ กลกว่าแต่จะมาง่ายและปลอดภั ยกว่านี้มาก

ทางลัดมันไม่ Safe !

ดูลาเปอร์ เป็นหมู่บ้านปกากญอเล็กๆขนา ด 60 หลังคาเรือน ผู้คนที่นี่เลี้ยงหมูเลี้ยง ไก่กันทุกบ้าน ปลูกหอมแดง ถั่วแดง และกาแฟ พวกเขาทอผ้าใช้เอง มีวิถีชีวิตเรียบง่าย เราจะเห็นหมา แมว ไก่ และหมูดอยวิ่งเล่นด้วยกันอย ู่ทั่วไป ที่น่าสังเกตอย่างหนึ่งคือ สัตว์เหล่านี้จะไม่ทะเลาะหร ือรังแกกันเลย บางทียังเห็นหมาเดินเหยาะตา มลูกเจี๊ยบด้วยสายตาอ่อนโยน ราวกับว่าตัวเองกำลังทำหน้า ที่พี่เลี้ยงให้กับเด็กๆ ส่วนแมวที่ปกติควรจะต้องเป็ นคู่ปรับกับหมา ก็กลับเดินผ่านกันไปมาอย่าง สบายอารมณ์ไม่ต่างจากเพื่อน บ้านที่คุ้นเคย

เรานัดพบกับ ‘แดง ดูลาเปอร์’ เจ้าของแบรนด์กาแฟน้องใหม่ท ี่ชื่อ ‘Namura’ ถึงแม้จะเป็นแบรนด์ใหม่ แต่แดงไม่ใช่หน้าใหม่ เขาคือนักแปรรูปกาแฟ หรือนัก Processor ที่กำลังมีบทบาทอย่างมากต่อ วงการผู้ปลูกกาแฟของแม่ฮ่อง สอน ทีมโรงคั่วกาแฟปรีดาเดินทาง มาพบกับเขาครั้งนี้เพื่อสร้ างกาแฟพิเศษร่วมกัน ตามแผนงาน..เราจะอยู่ที่ดูล าเปอร์อีกหลายวัน 

“ เชอร์รี่ที่เข้ามาจะมาจากหล ายบ้านครับ ทั้งจากเซโดซา บอมีโจ๊ะ แล้วก็ของดูลาเปอร์เอง ตอนนี้มีของเข้ามารอส่วนหนึ ่งแล้ว พรุ่งนี้เช้าเราก็เริ่มงานไ ด้เลย คืนนี้พักเอาแรงกันก่อน” แดงชวนให้แขกพักผ่อน 

------

“กาแฟไทยจะสามารถสู้มาตรฐาน กาแฟระดับโลกได้มั้ย?” ลูกค้าคนหนึ่งเคยถามผม

“ได้ครับ แต่อาจจะต้องรออีกสักระยะ เรายังต้องพัฒนากันอีกหน่อย ?” ผมตอบ

“ปัญหามันอยู่ที่ตรงไหน? สายพันธุ์ หรือดิน น้ำ อากาศ?”

“ทั้งระบบการผลิตครับ …ตลาด ผู้ปลูก ผู้แปรรูป นักคั่ว และผู้จัดจำหน่าย ทั้งหมดจะเป็นคนช่วยควบคุมค ุณภาพกาแฟร่วมกัน “ 

“แล้วควรเริ่มจากจุดไหน?” 

“สร้างแรงขับเคลื่อนด้วยกลไ กตลาด และกำหนดทิศทางด้วย Perception ที่ถูกต้องเกี่ยวกับคุณภาพ”

-----

“ผมให้ราคารับซื้อเชอร์รี่ท ี่นี่สูงกว่าพ่อค้าคนกลางหร ือโรงงานทั่วไป โดยมีข้อแม้ว่าต้องตั้งใจเก ็บแต่ลูกที่สุกแล้วเท่านั้น  และสวนที่ผมเลือกซื้อก็ต้อง ไม่มีมอด หรือใช้ยาอันตราย” แดงคุยในวงข้าว

“ตอนมาดูลาเปอร์ใหม่ๆเมื่อห ลายปีก่อน ชาวบ้านยังขายเชอร์รี่กันกิ โลละ 10 บาทแค่ค่าแรงเก็บก็ไม่ได้แล ้ว ใครจะไปอยากปลูกกาแฟกัน? พอผมมาบอกว่าให้ราคาดี ก็เลยมีคนปลูกกาแฟกันมากขึ้ นอย่างที่เห็น” เขาเล่าต่อ

แดงเป็นคนเชียงใหม่ ทำมาหลายอาชีพตั้งแต่ช่างเฟ อร์นิเจอร์ ตัวแทนประกันยันผู้รับเหมา จนเมื่อ 7 ปีที่แล้วลูกน้องพามาเที่ยว ที่นี่ เกิดประทับใจในภาพทิวทัศน์แ ละบรรยากาศจึงตัดสินใจหันมา ทำกาแฟกับดูลาเปอร์ เขาไม่ได้คิดจะเปิดร้านกาแฟ เหมือนคนทั่วไป คิดแต่จะทำกาแฟสารให้ดี หรืออย่างมากก็เป็นผู้คั่วท ี่ดี ในเมื่อเป็นคนรักป่ารักดอยก ็ควรเลือกทำงานที่ได้ใช้วัน เวลาบนที่สูงมากกว่าจะไปมีบ ทบาทเป็นมือชงกาแฟที่ต้องพึ ่งพาทำเลในเมือง 

รู้จักตัวเอง จึงเลือกทำในสิ่งที่เหมาะกั บตัวเอง 

นักแปรรูปกาแฟหรือProcessor  ไม่ใช่ผู้ปลูกกาแฟ แต่เป็นผู้รับไม้ต่อจากเกษต รกรในการเปลี่ยนผลกาแฟสุก (หรือที่เรียกกันสั้นๆว่า เชอร์รี่) ให้เหลือเพียงเมล็ดสีเขียวห รือสารกาแฟที่พร้อมจะนำไปคั ่วต่อไป งานนี้ไม่ใช่งานง่ายๆที่มีแ ค่เอาเชอร์รี่มาแช่น้ำ ตักเข้าเครื่องสีลอกเปลือก แล้วก็ตากแดด แต่มันคือการควบคุมขั้นตอนท ั้งหลายให้ได้คุณภาพดีไม่มี ปัญหาติดเชื้อเกิดกลิ่นหมัก เน่า หรือขึ้นรา หรือเสียสภาพความสดใหม่ ยิ่งไปกว่านั้น งานแปรรูปหรือ Process ที่ดียังเป็นการสร้างสรรค์ร สชาติพิเศษอื่นๆให้แก่กาแฟ ไม่ว่าจะเป็นความเป็นกรด (acidity) ความหวาน หรือกลิ่นหอมอันซับซ้อนต่าง ๆ พูดง่ายๆว่า ถ้าหากเราไม่มีงาน process ดีๆ กาแฟก็ไม่มีทางจะออกมาดีได้
เมื่อผู้แปรรูปเป็นคนรับซื้ อเชอร์รี่โดยตรง ผู้แปรรูปจึงเป็นผู้กำหนดแร งจูงใจในด้านราคาต่อผู้ปลูก
ถ้าหากเราได้ผู้แปรรูปที่คา ดหวังเรื่องคุณภาพสูงและกล้ าให้ราคาที่สมเหตุสมผล เราก็จะเห็นเกษตรกรที่พยายา มพัฒนากาแฟให้มีคุณภาพสูงมา กขึ้นเรื่อยๆ 

Processor ที่มีคุณภาพจึงเป็นผู้ช่วยส ร้างเกษตรกรคุณภาพ

…ในทำนองเดียวกัน โรงคั่วที่มีคุณภาพก็ย่อมจะ เป็นผู้ช่วยสร้าง Processor ที่มีคุณภาพเช่นกัน

นี่จึงคือความหมายของประโยค ที่ว่า “ตลาดเป็นผู้กำหนดแรงขับเคล ื่อน”

แต่อย่างไรก็ตาม…มันก็ไม่ใช ่ทั้งหมดหรอก!

----

ผมนั่งดูภาพแผนที่ดาวเทียมจ าก Google Earth แสดงพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องส อน แดงชี้พอยท์เตอร์ไปที่ตำแหน ่งของดูลาเปอร์ และเส้นทางที่ผมเพิ่งขับรถม าผ่านดอยอินทนนท์ และเขตอำเภอแม่แจ่ม จ.เชียงใหม่ ในภาพจอคอมพ์มีการปักหมุดหม ู่บ้านบนดอยสูงอีกหลายแห่งม ากมายซึ่งเป็นเครือข่ายเกษต รกรที่ส่งกาแฟเข้ามาแปรรูปก ับเขา
สิ่งที่แตกต่างระหว่างป่าเช ียงใหม่โซนแม่แจ่มกับป่าแม่ ฮ่องสอนก็คือ ‘ความเป็นป่า!’ เพราะหากมองดูแม่แจ่มเราจะเ ห็นภูเขาหัวโล้นมากมายเต็มไ ปหมด ในขณะที่แม่ฮ่องสอนยังเป็นส ีเขียวชะอุ่มอยู่มาก…ข้าวโพ ดยังบุกรุกเข้าแม่ฮ่องสอนไม ่ได้!

“ตอนนี้ผมจะได้รับการติดต่อ จากพี่น้องชนเผ่าในพื้นที่ต ่างๆมาเรื่อยๆว่า ‘พี่ไปช่วยบ้านโน้นให้หน่อย ญาติผมเอง’ คือเขาอยากให้ไปช่วยดูและรั บซื้อกาแฟจากแหล่งนั้นให้ด้ วยเพราะเขามักจะโดนกดราคาจา กพ่อค้าอยู่ ถึงอยากจะขายให้เจ้าอื่นก็ไ ม่รู้จะขายให้ใคร เพราะแม่ฮ่องสอนมันห่างไกล พวกพ่อค้าไม่ค่อยเข้ามารับซ ื้อเพราะเดินทางยาก ไม่ค่อยคุ้มเขา” แดงเล่า

“พอเราเข้าไปซื้อและกล้าให้ ราคาดี เขาก็มีกำลังใจปลูกและทำกาแ ฟดีออกมามากขึ้น ไร่ข้าวโพดก็จะเข้ามาไม่ได้  และอย่างที่เรารู้กัน คนทำไร่กาแฟไม่มีทางคิดจะตั ดโค่นป่า เรามีแต่จะพยายามรักษาต้นไม ้ใหญ่ไว้ให้มากที่สุดเพื่อใ ห้กาแฟเติบโตได้อย่างสุขสบา ย”

พูดมาถึงประโยคนี้ ผมรู้สึกถึงประกายความหวังจ ากแววตาของแดง

“อืมม์ นี่คือการรักษาป่ารูปแบบหนึ ่ง…แดงคิดว่ากำลังเป็นผู้รั กษาป่าอยู่ใช่หรือเปล่า?” ผมถาม

“ใช่” เขาไม่ลังเล

ถึงแม้จะเป็นที่รู้กันว่ากล ไกตลาดคือสิ่งกำหนดการกระทำ หลายอย่างของเรา แต่ผมกลับรู้สึกว่ามันก็เป็ นแค่กลไกชนิดหนึ่งเท่านั้น ทว่า…กลไกจะทำงานได้อย่างไร ถ้าหากไม่มี “พลังงาน?”

โดยนิยามแล้ว..พลังงาน คือ ความสามารถในการสร้างความเป ลี่ยนแปลง! 

ความฝันต่างหากที่เป็นพลังง านของเรา ความฝันต่างหากที่ฉุดให้เรา ลุกขึ้นจากเตียงนอนอุ่นสบาย ออกมาสร้างความเปลี่ยนแปลงด ีงามอะไรสักอย่างให้แก่โลกใ บนี้! เราเพียงเลือกเฟ้นกลไกที่จะ พาความฝันให้กลายเป็นความจร ิงได้แล้วก็ลงมือสร้างลงมือ ทำ

สำหรับแม่ฮ่องสอนและแดง…ป่า กับกาแฟนับเป็นสิ่งเดียวกัน

----

“เราจะเปลี่ยนแปลงหรือสร้าง ตลาดผู้บริโภคให้เข้าใจกับก าแฟคุณภาพได้ยังไง?” ลูกค้าคนเดิมถามผม

“เปลี่ยนคนจำนวนมากไม่ใช่เร ื่องง่าย แต่หากมองให้ดี…ที่จริงคนดื ่มเขาก็พัฒนาของเขาทุกวันอย ู่แล้ว” ผมตอบ

“อะไรที่ทำให้คนดื่มพัฒนาขึ้น?” 

“คนทำกาแฟที่พัฒนาขึ้น”

Powered by MakeWebEasy.com